Ψυχογενής βουλιμία: Τι είναι, πώς εκδηλώνεται, τι μπορείς να κάνεις

Ψυχογενής βουλιμία: Τι είναι, πώς εκδηλώνεται, τι μπορείς να κάνεις

Η ψυχογενής βουλιμία ανήκει στις διατροφικές διαταραχές. Δύο ειδικοί ενώνουν τις δυνάμεις τους και μας μιλούν γι’ αυτήν.

Από τη Βεατρίκη Γλυνού, ψυχολόγο-MSc Ειδικής Αγωγής, ιδιοκτήτρια-υπεύθυνη κέντρου ειδικής αγωγής και ψυχολογικής υποστήριξης «Γνώση και Δράση» (@gnwsi_kai-drasi) και τη Δήμητρα Γλυνού, Δήμητρα Γλυνού, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, Msc Διατροφή, Δημόσια υγεία και Πολιτικές (@dimitra_glunou)

Γράφει: Επιστημονικός Συνεργάτης Shape

Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής έχουν λάβει σοβαρή έκταση τα τελευταία χρόνια, πλέον και στην Ελλάδα. Σαν φαινόμενο συναντάται συχνότερα στις γυναίκες και αποτελεί χρόνια νόσο. Η πιο γνωστή μορφή είναι η νευρική ανορεξία, που είναι και η ψυχική ασθένεια με το μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας (20%). Ωστόσο, δεν είναι μόνο αυτή. Σύμφωνα με τελευταίες μελέτες το 3-6% του γυναικείου πληθυσμού πάσχει από ψυχογενή βουλιμία. Κι ενώ οι διατροφικές διαταραχές για χρόνια θεωρούνταν ασθένειες οργανικής κυρίως προέλευσης- εξ ου και ο όρος νευρική και νευρογενής ανορεξία- η ενίσχυση των ψυχολογικών θεωριών οδήγησε στη χρήση των όρων «ψυχογενής» ανορεξία και βουλιμία.

Τι είναι η ψυχογενής βουλιμία;
Η ψυχογενής βουλιμία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από συχνά επεισόδια υπερφαγίας, που ακολουθούνται από έντονες προσπάθειες αποφυγής αύξησης του σωματικού βάρους. Με απλά λόγια, ο άνθρωπος που πάσχει από αυτή τη διαταραχή μπορεί να καταβροχθίζει κρυφά μεγάλες ποσότητες τροφής και στη συνέχεια να προσπαθεί να απαλλαγεί από τις επιπλέον θερμίδες με καταναγκαστικό τρόπο, όπως πρόκληση εμετού, χρήση καθαρτικών ή υπερβολική σωματική άσκηση.

Όλο αυτό όμως δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο, καθώς το άτομο κατά την διάρκεια του επεισοδίου νιώθει προσωρινή ανακούφιση και υποχώρηση πείνας, θυμού και αρνητικών συναισθημάτων. Στην πραγματικότητα, ο οργανισμός υποβάλλεται σε βιολογική ταλαιπωρία και η πολύωρη ασιτία και τα ακατάστατα γεύματα που ακολουθούν λόγω της επικράτησης του φόβου για την αύξηση βάρους προκαλούν υπογλυκαιμία. Σαν αποτέλεσμα, είναι έτοιμο να ξεσπάσει το επόμενο βουλιμικό επεισόδιο. Η διαδικασία αποβολής περιττών κιλών και θερμίδων είναι πολύ ψυχοφθόρα και συνοδεύεται με αισθήματα ενοχής και ντροπής.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης της βουλιμίας;
Η ακριβής αιτία της βουλιμίας είναι άγνωστη. Ωστόσο, το φύλο, η ηλικία, η συναισθηματική και ψυχολογική κατάσταση και τα κοινωνικά πρότυπα παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των διατροφικών διαταραχών και συγκεκριμένα στην αύξηση του κινδύνου της εμφάνισης βουλιμίας.

Τα κορίτσια και οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να έχουν βουλιμία, η οποία συχνά ξεκινά στο τέλος της εφηβείας ή στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Επίσης, οι άνθρωποι με διατροφικές διαταραχές μπορεί να έχουν ψυχολογικά και συναισθηματικά προβλήματα που καλλιεργούν και επηρεάζουν τη διαταραχή, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, τελειομανία, προβλήματα διαχείρισης θυμού, κατάθλιψης, αγχώδεις διαταραχές ή ψυχαναγκαστική-καταναγκαστική συμπεριφορά και διαταραχή. Συνήθως τα άτομα αυτά είναι αρκετά αυστηρά με τον εαυτό τους και έχουν διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους.

Η κοινωνική πίεση που προκαλούν τα καλλίγραμμα σώματα που παρουσιάζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σήμερα και η δοξασία ότι αυτά τα άτομα είναι επιτυχημένα στην ζωή τους, ωθούν άνδρες και γυναίκες σε μιμητισμό του τρόπου ζωής τους και της διατροφής τους.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου και πως μπορούμε να την αναγνωρίσουμε;

Τα άτομα που διατρέχουν τον κίνδυνο της βουλιμίας συνήθως έχουν βάρος κανονικό ή κοντά σε αυτό. Δεν είναι απαραίτητα υπέρβαρα. Παρ’όλα αυτά, έχουν έντονη επιθυμία για απώλεια βάρους και ασχολούνται επανειλημμένα με την εικόνα του σώματός τους. Έχουν αίσθηση ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τη διατροφική συμπεριφορά τους. Τρώνε μέχρι το σημείου να νιώσουν δυσφορία ή πόνο και κατά τη διάρκεια βουλιμικού επεισοδίου τρώνε πολύ περισσότερο φαγητό σε ένα κανονικό γεύμα. Με αυτό τον τρόπο, προσπαθούν να καλύψουν τις επιθυμίες τους μέσα από το φαγητό. Επιπλέον ζυγίζονται σχεδόν σε καθημερινή βάση για να έχουν τον έλεγχο και μέσα στο μυαλό τους κάποια φαγητά είναι απαγορευμένα.

Μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάποια σημάδια της νόσου κυρίως στη συμπεριφορά των ατόμων αυτών. Αρχικά, αποφεύγουν να τρώνε σε δημόσιο χώρο ή μπροστά σε άλλους, ενώ πηγαίνουν στο μπάνιο αμέσως μετά το φαγητό ή κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Τέλος, η σωματική άσκηση που ακολουθούν είναι ιδιαίτερα κοπιαστική και πολύωρη.

 

Ποιες είναι η επιπτώσεις της διαταραχής στον οργανισμό;
Στην ψυχογενή βουλιμία, ο φαύλος κύκλος μεταξύ υπερφαγίας και εμετού ή λήψης χαπιών προκαλεί προβλήματα στο στομάχι, στον οισοφάγο, στα δόντια, ακόμη και στη λειτουργία της καρδιάς. Συγκεκριμένα, η συχνή πρόκληση εμετών προκαλεί αφυδάτωση και ανισορροπία ηλεκτρολυτών που οδηγεί σε υπόταση, υποθερμία, πρήξιμο, αναιμία, αρρυθμίες, έμφραγμα, ακόμα και σε θάνατο. Ο εμετός επίσης προκαλεί σοβαρή φθορά των δοντιών και των ούλων, αλλά και φλεγμονές, λόγω στομαχικών οξέων.

Η συχνή χρήση καθαρτικών προκαλεί φλεγμονή και καταστροφή του εντέρου, αφυδάτωση- η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια- διάρροια, δυσκοιλιότητα, αδυναμία και η χρόνια χρήση των καθαρτικών μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του παχέος εντέρου.

Άτομα που πάσχουν από τη διαταραχή παρουσιάζουν κυρίως προβλήματα στο αναπαραγωγικό σύστημα, όπως διαταραχές κύκλου ή αμηνόρροια. Τέλος, επιπτώσεις της ψυχογενής βουλιμίας παρατηρούνται και στον εγκέφαλο, όπως ζάλη, άγχος, φόβος απόκτησης βάρους, κατάθλιψη, ενοχή και ντροπή.

Υπάρχει θεραπεία;
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι αποτελεσματική για την αντιμετώπιση της διαταραχής. Η θεραπεία περιλαμβάνει γενικά την οικογένειά, τον γιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας ή άλλων ιατρικών υπηρεσιών, καθώς επίσης υπηρεσία παροχής ψυχικής υγείας και ένα διαιτολόγο με εμπειρία στην αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών. Η ψυχοθεραπεία ουσιαστικά θα βοηθήσει στον εντοπισμό αρνητικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών σχετικά με την διατροφή, αλλά και την τροποποίηση αυτών των σκέψεων και συμπεριφορών με θετικές και υγιείς.

Η οικογενειακή θεραπεία θα βοηθήσει τους γονείς να παρέμβουν για να σταματήσουν τις κακές διατροφικές συμπεριφορές και να πάρουν θέση στην ανάκτηση του ελέγχου αυτών των συμπεριφορών. Τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να βοηθήσουν στα συμπτώματα της βουλιμίας, σε συνδυασμό πάντα με την ψυχοθεραπεία και αφού τα έχει συστήσει ειδικός.
Ο διαιτολόγος θα αναλάβει την εκπαίδευση σε θέματα διατροφής και την επίτευξη υγιούς σωματικού βάρους του ασθενούς και θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής, ώστε να μειωθούν και να καταπολεμηθούν τα συμπτώματα βουλιμίας.

Η σημασία της ισορροπημένης διατροφής
Είναι πολύ σημαντικό να καταναλώνονται τρία γεύματα καθημερινά, που θα περιλαμβάνουν πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και λιπαρά, με έμφαση σε τροφές που είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, ώστε να επέλθει διατροφική αποκατάσταση. Η κατανάλωση των γευμάτων θα πρέπει να γίνεται κάθε 3 ώρες, ώστε να υπάρχει ισορροπία στα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης και να ελεγχθούν τα υπερφαγικά επεισόδια. Απαραίτητα, επίσης, είναι και τα φρούτα και τα λαχανικά, που θα συμβάλλουν στη διατήρηση της αλκαλικής ισορροπίας του σώματος.

Το καθημερινό διαιτολόγιο θα πρέπει να περιλαμβάνει επαρκή ποσότητα ωφέλιμων λιπαρών, σύνθετων υδατανθράκων, προϊόντων ολικής αλέσεως, πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, οσπρίων, ξηρών καρπών, για την πρόσληψη όλων των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών.

Το πολύ νερό είναι επίσης σημαντικό. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να διαχωρίσουν το αίσθημα της πείνας από το αίσθημα της δίψας και στρέφονται προς το φαγητό, ενώ στην πραγματικότητα είναι αφυδατωμένα. Προσοχή, όμως, γιατί στην βουλιμία, τα άτομα πίνουν πολλές φορές μεγάλες ποσότητες νερού για να προκαλέσουν εμετό.

Τέλος, η κατανάλωση τροφών που είναι πλούσιες σε τρυπτοφάνη, θα ενισχύσει τα επίπεδα σεροτονίνης, η οποία βελτιώνει τη διάθεση και ελέγχει την υπερφαγία. Μερικές από τις τροφές που περιέχουν τρυπτοφάνη είναι ο τόνος, το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, τα φασόλια, τα ρεβίθια, οι φακές, η βρώμη και οι σπόροι.

www.shape.gr

Μίξη βοτάνων για το αδυνάτισμα. Επιτάχυνση μεταβολισμού.

L-Carnitine : Ενα ισχυρό λιποδιαλυτικό

Βότανα απο τα μυστικά ομορφιάς.

Τσάι μάτσα (matcha).

Δισκία Κουρκουμά

Βρώσιμο λάδι καρύδας 500ml σε σούπερ προσφορά! Σούπερ τροφή!

 

Διαβάστε ακόμα